Quiringosta

Tiña mirado este cartel en Mos varias veces e non sabía que podería significar e despois mireino noutro concello e dixen: " Isto á forza ten que significar algo en concreto " e busqueino. Agora xa sei que é unha variante do galego suroccidental da palabra " congostra ".
A explicación está neste vídeo.

O gardián das palabras

Amenceu un día con pouco sol pero agradable con ese ventiño que non pasa de airexa e esa temperatura que deixa portar sen incomodo a miña chaqueta. Así que me animei a levar a miña moto ata a vila " laboriosa, sonriente y acogedora " que cruzaba hai trinta anos camiño do meu Xinzo e que agora moito prosperou. Tiña programada a cita coa concelleira de cultura e o bibliotecario nunha cafetería nunha rúa ateigada de coches . Non tiven problema en fumar un dos meus habanos na terraza porque non me gusta fumar no interior dos establecementos e chegará o día en que proíban iso de afumar a grandes e pequenos, homes e mulleres. A concelleira era unha rapaza fermosa e de alegre sorriso cunha voz de axóuxere e un galego aceptable e rápido. O bibliotecario semelloume tranquilo e posto en libros e discreto nas súas palabras e opinións. A concelleira non me deixou pagar as consumicións e, na loita por pagar estando os dous cos billetes tendidos, gañoume dicindo que eu era estranxeiro. Eu, loxicamente, quedei apampado eses segundos precisos que deixaron á rapaza vencerme na disputa.

Logo chegou a charla naquela sala ben chea de xente nova de instituto co seu profesorado e unhas poucas señoras. A miña charla conseguiu tirar sorrisos a aquela xuventude case obrigada, seino, a asistir ao relatorio. A miña vida e algúns detalles dela curiosos pero reais son un éxito ante un público do máis diverso e, ao final, todo rematou ben.
No remate viñeron á mesa as señoras, educadas e admiradoras da miña escrita e doutras literaturas que me deron a asinar algúns libros meus: uns noviños do trinque e outros lambidos e gastos polo seu uso e goce.

Cando xa ía marchar acercóuseme a min un home que case tatexaba por vergonza. Eu sorrinlle para acalmalo e aceptei o programa da charla que me tendeu para asinarllo. O home tirou do peto da súa cazadora un papel dobrado e díxome: " Son unhas palabriñas en galego que non saen nos dicionarios. Gustaríame que as gardases. "
Volvín para casa na moto e cando cheguei a casa o gato Samuel colleume o papel e enguliuno sen darme tempo a quitarllo.
Supoño que esas palabras preferían seguir na boca da xente ou rematar no estómago do gato lambón antes que nun dicionario !.

* Este texto é unha suposta recreación do que aconteceu o día que coñecín a Carlos Casares. Inventei case todo e tratei de imitar a súa escrita. Unha cousa certa: eu era aquel home do papel.

DLG 2017

 

 

E outro ano máis co día das letras galegas !. Este ano está adicado a Carlos Casares, un escritor mui querido pola súa sinxeleza e polos seus artigos na Voz de Galicia " Á marxe ".

Muitos institutos e colexios levan o seu nome e así hai un que fixo unha páxina chamada Galaxia Casares con muitos traballos.

Eu tamén lle fixen neste blogo unha pequena homaxe hai dez anos.

En Vilaguindastre houbo a feira do libro que máis ben é pequenota anque este ano tiña algunha caseta máis. Xela non é mui amante dos libros pero houbo un de dinosaurios cunha lanterna que lle entrou polos ollos.
E mañá é festivo.

Misterio de cor celeste

Hoxe fomos a Vigo e había rúas con cartaces como o da foto. Entre a xente que paseaba había afeccionados do Atletic de Bilbao. Supoño que se leron os cartaces preguntaríanse que queren dicir que nin eu sei que queren dicir.
Parece que está de moda dicir cousas que tanto poden significar unha cousa ou a contraria ou cun significado tan sutil, misterioso e volátil coma fume.
Debe de ser como o que dixo o outro día o chibo expiatorio da empresa que dixo que había muita   " lengua veporina " ( mistura de lingua viperina e labio leporino ).

Luns ás voltas

 

 

 

Esta mañá libre adiqueina a pegar voltas. Tiña que mercar algo para comer e algo de vestir aparte dun secador de pelo e cromos para os nenos. Tamén paseei os libros dos que quere  desprenderse Naideleo pero non os queren nos rastrillos nin na biblioteca municipal. Busquei sitio para xantar e estaban fechados os que eran a miña primeira opción pero á terceira xantei un bocata de luras que me prestou como tamén topar unha botella de viño tan simpática chea de insultos en galego incluindo algunha palabra que eu descoñecía como " cafarnaxe " que vén a dicir " conxunto de rapaces ".

O que fai saír da casa !.

Churir: botar churumelos as cebolas

A Churrusqueira ten no seu blogo un apartado adicado ás palabriquiñas, palabras + riquiñas, esas palabras dunha zona limitada que non sain nos dicionarios e a min préstame isto.
A última que deu a coñecer é chorear que é botar flor o nabo e eu lembrei o " churir " que din por Arbo e poño a foto para aclarar o termo. Churir significa botaren churumelos ou grelos as cebolas. Eu pensaba que a palabra tiña que ver coas flores pero en Arbo non é así anque noutros lugares significa florecer.
Sigamos coa palabriquiñas !.

Soutos, pericos e novos " pedros "

En custión de idioma sempre aprendo e o outro día en Arbo a avoaM dixo: " Salimos dun souto para meternos noutro ", unha frase feita que vén a dicir que saímos dun problema para meternos noutro. Vaia, a tradución perfecta do español: " Salimos de Guatemala para meternos en Guatepeor ".
No choio tamén aprendo e sai que os " pericos " do cabalo son bos para criar miñocas e facer compost. Os " pericos " son os " pedros " de Salceda e, voltas que dan as palabras;  " pedro " ou " pedrolo " tamén é unha nena que lle gusta os xogos de nenos.

Errare humanum est...

Alá polo mes de maio apareceron estas bolsas do Eroski con palabras galegas e os seus debuxos correspondentes. A min gustáronme e ata perdoei o erro de escribir bolboreta con " v " que comprobando en google non hai tanta distancia entre " bolboreta " e " volvoreta ".
Pero non quedou a cousa así xa que correxiron o erro haberá un par de meses atrás e agora xa locen as bolsas tal como teñen que ser.
Porque rectificar é de sabios.

Candeloria e San Brais

Onte foi o día da Candeloria, día que dicían os vellos que casaban os paxariños e falamos no taco sobre iso. Falamos dos poucos paxaros que quedan pola escaseza e pouca variedade de cultivos e o uso de pesticidas. Os compañeiros falaron de paxaros dos que coñecía o nome coma carrizo ou pintasilgo pero nomearon un paxariño que non coñecía co ese nome e que chaman canario bravo e que en Arbo creo que é a sirina.
E hoxe é san Brais santo avogoso da tos: necesario para estes días de galerna.

Non entendo

Collín un almanaque dunha entidade bancaria con fermosas ilustracións. Tamén ten frases con propósitos distintos para cada mes deste ano pero chegando a agosto, mes especial para viaxes; sae unha frase que tardei en entender e non o teño nada claro. Aparece un " dicho " nesa frase galega que sería unha tradución á machada do español " dítelo " que chirría nos oídos. Mesmo o inglés " Remember me " nos cadra ben e sería " Remember myself " para ter sentido.
En fin, creo que necesitan practicar galego e inglés.

Ano Castelao

Para conmemorar o ano Castelao en Vilaguindastre os comerciantes imprimiron bulsas da compra, bulsas para o pan e servilletas de papel con debuxos de Castelao. É unha boa iniciativa pero no caso das servilletas as letras quedaron tan miudas que non se len. Por fortuna podo ampliar a foto e ler:"  - ¿ Por qué no habla castellano, señor Pedro ?.
- Ay, neniña. En galego nunca s´escribiron os recibos das contribucións ".
Un texto que ten a súa retranca como muitos dos de Castelao.
En canto a nós, aquí andamos coas actividades dos nenos, exames de Leo, amaño da lavadora e piñazo no coche.
E empezou o inverno que xa di o refrán: " En san Xoán empeza o inferno e en san Andrés o inverno ".

Prenadalizando

Cada ano que pasa seméllame que se adiantan os acontecementos e así un veciño pendura un adorno de Nadal no día de San Martiño para abraio de Xela que pregunta por que hai adornos de Nadal se aínda non é tempo del.
E o que non se adianta cópiase e agora tamén hai Black Friday para remedar aos todopoderosos norteamericanos. Que non che extrañe que calquera ano destes empecemos a celebrar o día de Acción de Gracias comendo pirú e festexando por exemplo que os celtas se xuntaron cos íberos nese invento de pobo celtíbero.
Con todo os días pasan e aprendo dúas frases novas para min. " Teis un peito coma unha lareira " que me dixo un compañeiro por ser capaz eu de beber auga fría pola mañá; e " Eres difícil como varrer unha escaleira para arriba " que é unha boa comparanza que non precisa de explicación.
E o día de hoxe foi día de chuvia e frío, ideal para recollerse en casa e tomar chocolate quente e xogar na Wii onde Leo foi o gañador dos bólos. Foron bólos virtuais que aos reais non foi hoxe porque non foi convidado a un aniversario dun compañeiro. En fin, que se lle vai facer.

Lavados, Trolls e ligazóns varias

 

 

Coa lavadora avariada temos que lavar a roupa nunha lavandería. Tiven sorte e topei un billete de cinco euros na secadora e saiume o lavado nun euro.

Xela quería mirar a película " Trolls " e alá fomos. O Leo xa empeza a rechazar películas infantís e mal por el polo que perde.
Na interrede topei referencias a un xogo que xogaba eu de pequeno espetando baleas de paraugas e do que non lembro nin o nome nin muitas das normas.
Tamén topei un libro sobre as vacas con contos, palabras e expresións curiosas.
E así andamos.

Día dos cemiterios

Hoxe está muita xente nos cemiterios honrando aos familiares mortos e falando cos veciños que hai tempo que non miran.
Os cemiterios están limpos e adornados se hai un " Picato " como o da foto cuidando as tumbas e panteóns.
Os vivos xa se encargarán de todo porque aos mortos pouco lles importa xa.
Como dicía o outro: Hai que ter medo dos vivos que os mortos xa están fodidos.
Rematou o Samaín.

Iovai !

Hoxe cruceime co home que repón a máquina das bebidas do traballo e nin mirou para min cando o saudei. Iso fíxome lembrar hai máis de vinte anos cando traballaba na Citroën no turno da mañá. Os traballadores da cadea de montaxe entrabamos ás seis da mañá e os da oficina ( a Casa Blanca ) ás nove. Cando pasaban pola fábrica os oficinistas nin miraban para nós e a xente berráballes: " Ío !. Iovai ! ". Pasaron todos estes anos e descubro no Disionario Morrasense-Jodechincho a entrada Iovai: de " ahí o vai ! " saúda para aquel que pasa de largo sin falar.
Na ilustración que poño o " iovai " sería o home de gafas e bigote.

Merecer

Comezou a campaña electoral para as eleccións galegas e xa hai cartaces á vista. O que aquí retrato é o de Ciudadanos onde sae retratado Albert Rivera que non sei se vai para presidente da Xunta. Pero a foto ten máis chicha. Saltoume á vista iso de " Galicia meréceSE máis " que é un chapurrado. En galego é " Galicia merece máis ". Fixándome máis antes sae a frase " No nos conformemos " que non sei se vai xunto coa outra ou non. Bueno, que hai un lío de idiomas que me fai non votar por eles pola desconsideración cara ao galego, por exemplo. Polo menos o PP escribe: " En Galicia si ", en correcto galego  ; )

Normalidade aos poucos

 

 

Os últimos días de agosto remataron xa e houbo algunha novidade. Grazas ao tío Nesi e ás súas expedicións ciclistas coñecemos a praia de Foxaco no río Tea. É un lugar que seguramente visitaremos máis veces.

 





Xela millora na técnica de andar en bici. Agora quédalle aprender a montar ela soa.

Tamén fomos ao Ikea de Braga coa súa máquina de café de balde e co centro comercial e a zona de xogo dos nenos que non existe no resto da península ibérica.

 

 

 

Miramos a película " Kubo e as dúas cordas máxicas " que non é a típica película infantil. É feita con monicreques e o origami cobra vida de forma máxica. É algo triste e escura pero a min gustoume.

 

 

Eu aprendo que rúcula en galego é eiruga polo becho que anda pola pranta. En español tamén ten o nome tradicional de " oruga " e en asturianu " guxanu ".

 

 

Eu xa levo un tempiño traballando e fotografei a un habitante do vestiario da fábrica que anda polo teito. Este  exemplar da foto medirá uns dez ou doce centímetros pero tamén hai exemplares pequenos duns catro centímetros. Supoño que viven aquí por estarmos pegados ás Gándaras de Budiño. Seica é unha ladra, osga ou salamanquesa e por Vilaguindastre debe de ter a súa fronteira norte de distribución que non as hai no norte de Galicia. Creo que é o mesmo animal que vive en Mallorca: o  " dragó ".

 

Aos nenos pouco lles queda para comezar no cole e Xela xa ten os libros. Leo este ano non ten libros que vai traballar co ordenador...Os tempos mudan !.









Quen foi ?

" Xan Ninguén, que foi a ningures e logo vén. " Esta é a resposta á pregunta curiosa de quen fixo algo e non é da incumbencia do que pregunta.
No choio aprendín iso e o de " Manoliños " referido a chinchos de tamaño pequeno.
Sigo aprendendo anque o asunto do camioneiro en Francia que atropelou a tanta xente inocente, ese si que non me ensina nada.

Neste tempo tolo

Neste tempo tolo pasamos do calor á chuvia e así non hai maneira de que saia nada no campo.E, falando da escaseza de cereixas, aprendín un dito da zona que ten unha variante máis para o interior de Galicia. O refrán é: " Das cereixas ás castañas todo son apañas e das castañas ás cereixas todo son queixas ". E precisamente estamos no tempo que aínda non saíron as cereixas.
Gústanme os refráns e as palabras bonitas como as da bolsa do Eroski.

Tenda ecolóxica

Nestes tempos a xente arrisca para poder vivir dun negocio e abren aquí e acolá novos comercios de roupa, perruquería ou tendas de tecnoloxía. En Vilaguindastre abriu as portas unha tenda de productos naturais e ecolóxicos e animeime a entrar. De momento só merquei cervexa e hai que ver o sabor que teñen as cervexas artesanais !.
Agardo que vaia ben con esta aventura.
E, falando de novidades, o Lidl reformou o seu interior e aparece o idioma galego por todas partes.
É o que digo eu, o xefe le este blogo e aprendeu do tirón de orellas que lle dei.