Cachinar ?

O portal do garaxe comunal estaba aberto e había este cartel. Como leo todo o que me poñen diante lino e descubrín unha palabra que non coñecía: " cachinar ". Polo contexto pode tirarse o significado pero preguntei no traballo a compañeiros e só un de Redondela sabía o que significa.
Para ti que significa ?. Unha pista: non significa " publicar en Internet ".

Atención ao público

O outro día fun pasar a ITV a un coche e pasouna sen maior problema ( o Fiat 1100 da foto non a pasaría e, de feito, desapareceu do sitio ).

Pero o que quería contar é o do servicio de atención ao público por teléfono. Nesta ocasión a cita collina por internet pero noutra ocasión chamei por teléfono. A voz enlatada deume a opción a escoller entre castellano e galego e collín galego por probar. Soou unha voz real feminina saudando en galego, eu respondín e logo empezou ela a preguntar matrícula, teléfono de contacto, propietario do veículo, etc; todito en castelán !. Eu respondía en galego e ela repetía os datos en castelán. Así ata o final que se despediu en galego outra vez e colgou coma se tal cousa.

Menos mal que pedín o servizo en galego !.

E sigo sen fútbol

A formidable treboada da outra noite obrigoume a manexar a carretilla do choio a toda velocidade para rescatar sacos de papel e pallets da chuvia que entraba na fábrica. Toda a chuvia que non cabía fóra entrou na fábrica ... e non era pouca. Pero esta treboada agasalloume coa palabra " cacarola " referida ás pedras da sarabia. Foi pronunciada por un compañeiro de traballo que botou muitos anos no estranxeiro e que de cando en vez regala palabras rescatadas do falar de hai máis de trinta anos.

No xoves fun á presentación do libro " O secreto de Marco Polo " e se chego a ser a muller de Francisco Castro sospeitaría de Ledicia Costas que gabou con fervor ao escritor que fixo o que quixo porque dicía que era a presentación do seu libro. O escritor quixo escribir sobre Marco Polo porque non lle chistou que ninguén crese a Marco Polo cando voltou á súa patria despóis de botar máis de vinte anos fóra. Agora tócame a min coñecer ese secreto.

E o venres o Leo coñeceu a Pablo Díaz, o cantante de Tic Tac e a Marc Taeger, o ilustrador do libro CD que lle pintou un crocodilo enamorado.

E mañá seguro que hai opcións ao partido.

Hiperespañolismos

O Leo rematou hoxe o curso escolar e xa non ten que madrugar e terá máis tempo para xogar e estar conosco. Seguro que botará en falta os compañeiros da escola; fixo varias amistades e pásao ben co eles e aprende o español tamén porque todos ou case todos falan español, incluidas as profes menos a profe principal.

E así agora é máis papista ca o Papa e traduce muitas cousas do galego ao español e ata inventa hiperespañolismos. Di cousas como " el nariz ", " la mía zapatilla ", " fillito ", " cancito ", algún " coejo ", " lonje ", algún " tiengo ", " hacín " ou cousas rebuscadas como " la zapatilla tuja " ou " me puerto bien " que me fan lembrar vellas que dicían " aceche " no canto de " aceite ".

A ver como evoluciona o seu falar estes meses de verán.

Récord de nome longo e embarcacións

Sigo " fusilando " fotos de libros, actualizando ligazóns e viaxando pola interrede para descubrir un sitio onde publican libros en pdf e así ligar un libro de embarcacións galegas.

A foto fusilada é do libro " The British Isles " de Colour Library International do ano 1978 e retrata unha estación de tren en Gales que ten, probablemente, o nome de lugar máis longo do mundo e que quere dicir ( na miña tradución ): " Igrexa de Santa María do val do bidueiro, subindo o remuiño e a igrexa de San Tysilio que están á beira da cova vermella ". Na foto fáltalle ó nome o " L " inicial. Supoño que xa te decatarías.

Riso servido a domicilio

O outro día rin un pouco co esta chata no escrito en galego pero máis esaxerada é a chata do autodenominado rei " do " bricolaxe que reparte folletos coa portada e contraportada en galego e o interior en castelán e publicitaba un colchón sen " peiraos ". Como rin imaxinando iates e trasatlánticos navegando dentro do colchón no caso de que tivese peiraos !.

Día das Letras 2010

E fomos a Santiago. Facía calor e os chiringos da festa e a nora xigante dominaban a alameda verdísima primavera. Pasamos por un grupo de blogueiros que me recoñeceu: Ghanito, Tati Mancebo, Goretoxo e Alfredo Ferreiro. Metémonos na marea que descorría con calma, música e coreando eslogans. E desembocamos no Obradoiro onde Naideleo fixo esta foto sobre as gafas de Eva como testemuña da nosa presenza na praza: o Leo e seu pai cun globo de Patricio Estrela cunha pintada no bandullo que dicía: En galego.

Antes das Letras

Revisando fotos topei esta do Leíño co busto de Uxío Novoneyra en Lugo e penso que pode servir de homenaxe para a celebración de mañá.

E como o asunto vai de lingua quero regalar a palabra " tantaxe " que aprendín hoxe en Arbo. A tantaxe é unha herbiña que nace no medio do céspede e que serve para curar descomposicións de estómago.

Bó día das Letras !.

Ovos estrelados e letras

Está cerca o día das Letras e cada quen vaino celebrar ao seu xeito. Cerca de Vilaguindastre opinan que un día das Letras sen papatoria non é nada así que celebran a festa do ovo estrelado e inclúen tamén fotos antigas e coches clásicos. Todo xunto está mui ben pero creo que deberían, como mínimo, escribir ovo estrelado e non " estrellado " por respeito á lingua que celebra o seu día na mesma data que a festa.

Por certo, ao Leo encántalle mollar pan nun ovo estrelado.

m8

Paseando a Colín topei esta pintada que, de primeiras, eu non entendía. Caín da burra e decateime de que queren dicir " siempre " unha palabra formada a machada e sen aforrar muita letra.

E daquí lembrei a forma de dicir " moito " en linguaxe sms e gústame máis e aforra letras xa que é: m8. Non sei se a inventou este home no 2006 pero está bastante extendida por fotolog, flogup, metroflog e máis sitios.

Unha viaxe en submarino

Nestas vacacións de semana santa todo o mundo se move por aí adiante e nós non iamos ser menos así que fixemos unha viaxe en submarino pola ría de Vigo. Bueno, non foi tal que foi unha viaxe virtual no museo Naturnova onde foi o que máis me gustou pese a súa curta duración e a non ser a proxección en galego anque xa tiña que estar acostumado. Na viaxe topamos con habitantes da ría con nome castelán menos o muxo que non deberon topar a tradución. Botei en falta que non nomeasen a uxa, nome que aprendín hai un par de meses da boca dun compañeiro de traballo que fai submarinismo. Supoño que o compañeiro non lle aprenderá esa palabra fermosísima aos seu fillos porque lles fala castelán pero eu aprendereilla a Leo cando se dea a ocasión.
Por certo, o Leo sae falando na páxina eufalo. tv; páxina que non ten desperdicio.

Nativos e oriundos

Seguimos coa mudanza anque non cambiemos de parroquia pero sí de barrio.

Hai muitos anos percorrín a parroquia casa por casa facendo o padrón municipal e todos acababan preguntando de onde era eu. Cando lles dicía que non era das casas ( como a da foto ) e si dos pisos dicían que eu era oriundo e eles nativos. E levo xa preto de trinta anos vivindo nesta parroquia e non deixarei de ser oriundo e eles nativos porque sigo vivindo nun piso e eles nunha casa. Pero o máis simpático é que non saben que nativo e oriundo significa o mesmo !.

Ata outro momento de vagar.

Espodando nun día revolto

Axudei a espodar vimbias para sacar " verghas " e " cimos " para atar as viñas tal como o ano pasado. O vento zoaba fóra e a trécola non tiña paraxe e de cando en vez caía do ceo unha treixada formidable. O Leo quixo mesturar os cimos coas verghas un momento pero estivo o máis do tempo a xogar coas avoas no seguro da casa. Dende alí o Leo puido observar a uns rapaces que entretiñan a súa tarde pastando unha vaca branca e dúas cabras. Eu aproveitei e aprendín a palabra " petelo " coa que define a bisavoa Celia a bóla pequena de pantrigo da foto.

Prolingua en Ponteareas

Onte puiden ir á presentación do libro " 55 mentiras sobre a lingua galega " en Ponteareas. Cheguei cedo e tiven tempo para tomar un café en " El troll ", un bar cheo de obxectos norteamericanos. Na entrada da biblioteca estaba, oh sorpresa; o fotógrafo profisional que me persegue. A sala encheuse e houbo xente que tivo que seguir de pé a charla de Benito Romero ( no centro entre Verónica e Alberte ). Falou da invasión colonizadora da lingua castelá nestes últimos cincocentos anos e de como conseguiu infravalorizar o galego entre a maioría da poboación. Despóis houbo algunhas preguntas por parte do público e fixéronnos a foto de familia cun melindre de Ponteareas na man. Houbo viño con etiquetaxe en castelán e nada de Galicola. Coñecín personalmente a Carlos Sousa e falamos un chisco, o chisco suficiente para quedarmos sen libro que trouxeran poucos. Marchou Carlos á súa vida e logo tiven que marchar que tocaba traballar de noite.

En fin, gustoume coñecer persoalmente a Carlos, cazar ao fotógrafo, mirar caras coñecidas de Vilaguindastre e envolverme do ambiente garimoso dunha xente con ideas parecidas ás miñas.

Non hai te

Hai anos a un que non estaba barbeado dicíaselle no choio: - " Hai café ". Que é apócope de: " Hai qu´afeitarse ". E o aludido acostumaba retrucar cun: -" Non hai te "; apócope de " Non hai tempo ".

Por iso e pola escaseza de ideas levo uns días sen postear. A ver se cambio de turno de traballo.

Old chap, viejo amigo.

Seguindo coa viaxe das palabras quero mencionar o caso de " chap " que en inglés significa amigo. Para chegar a esta palabra hai que remontarse ao éuscaro !. De " txapar "( pequeno ) derivou a palabra española " chaparro " que pasou a designar os matos de herba pequenos. Esa palabra chegou a Texas da man de gandeiros mexicanos e con ela unha invención para os vaqueiros que tiñan que pasar dacabalo rozando milleiros de " chaparros " espiñentos. Para evitar as súas rozaduras crearon a " chaparrera " ou " chaparejo " que son unhas fundas de coiro para as perneiras. Chegaron os estadounidenses e incorporaron esa palabra ( como " rodeo ", " lasso " e outras máis ). A palabra " chaparejo " acurtárona a " chap " e de aí pasou a definir amigo da alma, bó amigo porque tanto un bó amigo coma un " chap " van pegados a nós e sálvannos de problemas.

Na foto retrato uns xenetes negros porque tés que saber que a maioría dos vaqueiros reais eran negros e mexicanos.

Postos de venda

Sempre que vou por un mercado fíxome nos carteis dos postos onde sempre aparecen curiosidades. Hoxe mirei nun blogo a foto dun posto de roupa onde regalaban un libro por mercar tres bragas e iso fíxome lembrar unha "pulga" ( mercadillo nos EEUU ) onde vendían gorras que os mexicanos chaman " cachuchas ".

E digo eu, en que momento da historia da lingua pasaron as cachuchas galegas de ser parte do porco a ser gorra de mexicano ?. Dende logo as viaxes que fan as palabras son dignas dunha novela. E aquí queda outro misterio lingüístico para resolver.

Herba rapuda

Cando eu era un neno viña cos veciños a esta zona onde vivo hoxe. Agora está chea de edificios pero antes era un prado con zona de herbas rapudas como saen na foto de arriba. Viñamos todos e arrincabamos estas prantas e deixabamos o talo limpo para facer frechas con elas. Cunha punta espetada nun extremo e un arame enrolado noutro extremo de contrapeso e unha pluma xa estaba a frecha feita. O arco era unha póla de salgueiro e a corda un sedal de pescar.

Pasaron os anos e aprendín que esa pranta pioneira que nace en terras malas ou queimadas lle chaman herba rapuda por terras de Arbo e onte descubro que tamén existen por EEUU da man dun artista que retrata paisaxes urbanas colonizadas pola natureza: Ives Krief.

Deixo esta mostra pero aquí tés máis.

Nada, que me sigo abraiando do pequeno que é o mundo.

Xubilación

Hoxe no tempo do taco do choio falamos da idea do goberno de retrasar a xubilación ata os sesenta e sete anos de idade. Logo os compañeiros empezaron a botar a culpa a Zapatero, que se axudas para inmigrantes, que se créditos bancarios, que se burbulla inmobiliaria, etc, etc. O que quedamos todos de acordo é co dito do avóM referido a pedir préstamos fóra das posibilidades reais. O dito é: " Quen compra sen ter vende sen querer ".

Na foto dun libro de francés para principiantes tamén se explica política para principiantes.

Pelengríns e ladróns

Hoxe levei a Leo ao parque da escarranchada e pasamos polo albergue de pelegríns onde había unha parella de californianos. Quixen practicar o meu inglés tarzánico e pregunteilles se necesitaban algo. Eles tiñan a porta pechada e querían abrila. Había un cartel cun número de teléfono e dixen que chamaran a ese número. Dixeron que non tiñan teléfono e preguntaron onde era o concello e alá botou o home a andar. Fun ao parque e cando cansou o Leo marchamos. Seguían os californianos esperando que chegase un municipal para abrirlles a porta. E mirei que tiñan un móvil na man. Antes dixeran que non tiñan e agora si tiñan ?. E caín da burra. Deberon pensar que eu son a raposa das vinte uñas que é como chama ao ladrón un compañeiro de traballo.
Pois nada, que teñan unha boa pelegrinaxe e que teñan unha boa lembranza de Vilaguindastre co municipal tardón e o home que lles quería roubar.