Segundo día de vendima

Hoxe tocoume a segunda tanda de vendima 2007. Desta volta tocou vendimar uvas albariñas como as da foto. Estivemos en Correlos, Tumbalobos e Suborribas e apenas enchemos unhas doce caixas para a adega. As uvas estaban secas no cacho e poucas se aproveitaban. Este ano a cantidade é unha quinta parte do ano pasado que fora de récord. As videiras desta volta están case baleiras pero si que había vides novas con uvas. A primeira vez que dá uva unha videira ten que vendimala un home que se a vendima unha muller vólvese a videira aneira, ou sexa, dá uva ano si ano non. É unha cousa de vellos pero a xente aínda segue este costume supoño que por se ascaso !.

E así foi o segundo episodio. Gústame a vendima porque o campo revive con xente polas viñas que aparecen familias enteiras para axudar e coas parrafadas e os risos dos vendimadores e o traqueteo dos tractores. Tamén contribúe a paisaxe coa explosión de cores amarelas, vermellas, verdes, laranxas e castañas engrandecidas pola luz apagada do setembro de sombras longas.

Aínda quedan por vendimar as uvas de treixadura para a adega e o híbado para a casa. Pero iso será outro día.

Primeiro día de vendima

O sábado tocou vendimar tintas e estivemos en Correlos, Reghengo, Louriña e As Insuas. Este ano había menos uva e nos cachos a metade estaba seco. Vendimamos Gharnacha, Folla Redonda e Mencía. A Folla Redonda é un híbrido que dá un viño oscuro e de aí sacan muito Barrantes. As uvas son redondas e de cor mui escura e a folla da videira dobra as puntas dunha maneira que case queda redonda. De Mencía non hai muitas videiras pero son mui vellas, gordas e retortas. Á beira das Insuas había un cabalo cun cencerro que o deixan alí de noite para que non vaia o porco bravo ó millo. Tamén deixan un can na outra punta da veiga pero o porco bravo entra todo cheo de razón. Supoño que ó ver que hai máis animais el colle confianza.
O domingo chegou a treboada e fixen a foto de arriba dende a fiestra da casa
Aparte de vendimar aprendín dunha prantiña sinxela que nace no medio das viñas e que se chama beldro e sae refrexada na foto de embaixo. Antigamente facían ensalada co ela pero non valía muito. Eu supoño que será o " bledo " e de aí a frase " me importa un bledo " co valor de " non me importa nada ".
E isto foi vendima 2007 capítulo primeiro que aínda quedan as brancas por vendimar.

Festa da Virxe do Libramento

Esta imaxe corresponde á festa da Virxe do Libramento en Arbo no ano 2003. Agora cambiou porque xa non hai xuntas de bois para tirar do carro e é un tractor o que fai o traballo. Esa virxe axuda ás mulleres no momento do parto. Por esta terra hai muita tradición de santos e virxes avogosas de mil asuntos porque o pobo galego sempre pensou que Deus pode ser grande pero non pode atender todo, penso eu. Os entendidos din que é un resto do politeísmo anterior ó cristianismo que a relixión católica asimilou admitindo santos e virxes.
O caso é que esta tradición en Arbo vai a menos. Antes eran os bois os que tiraban do carro e había varios nenos con asas de anxo montados no carro. Levan catro anos sen bois e este ano só había dous nenos engalanados de anxiños e un deles tiña asas de anxo pero tamén unha viseira ( como se adiviña na dereita das fotos dos anxiños ).

Aparte do carro con anxiños vai outra virxe portada por catro ofrecidas, unha gaita, tamboril e tambor e oito danzantes que cada pouco danzan distintos bailes diante do carro e frente á virxe. Estas danzas son bonitas e orixinais.




E como non todos os adiantos tecnolóxicos han ser malos; aquí poño unha foto dun bar tirado por un tractor.



En fin, que temos unha terra chea de crenzas.

Bechos de Arbo

Cando imos a Arbo sempre aprendo cousas novas e palabras novas.

Estamos a fins de verán e os bechos voadores andan rabiosos e incordiantes. Todos coñecemos as moscas que son as típicas de sempre pero non é o único becho voador. Hai unha especie un pouco máis grande, de testa máis vermella e con catro raias ó longo do corpo. En Arbo chámanlle vareixa. Aparte diso hoxe unha especie de vespa traboulle nunha perna á avoaM e o bisavó Ricardo falou dun favo enorme que topara nunha casa que semellaba unha lampada. Busquei na interrede en imaxes esa palabra favo e saltáronme ós ollos imaxes en portugués e italiano. Favo resulta ser unha reliquia latina. Outra reliquia como cando a bisavoa Celia di que algo lle noce cando lle lastima.

E como estaba coa cazata de bechos tamén topei o percevexo que fede se o tripas. O tal percevexo non o daba topado e non sabía como dar con el. Matinei un pouco e escribín percevejo e logo nezara viridula e voilá.

E creo que xa falei abondo destes "amigos".

Embotellando II

A lúa estaba minguante esta fin de semana e tocou embotellar un pouco de viño albariño, de híbado e tinto.

A encorchadora levou bo ritmo e as botellas foron xuntándose.

Libramos dous bocois e unha pipa pequena. Pasaron máis de cen cabazos ( 20 litros ) coma o da foto.


As rollas eran portuguesas que para iso son os principais productores de corcho do mundo e o viño levou con orgullo a rolla co lema " vinho de lavrador "... un viño de casa, fresco, afrutado e sen artificios; o digno premio a un ano de traballos e suores.

Alaghando o canastro

Onte o avoM levou un susto que volcou o tractor xusto á beira da casa de Arbo. El puido saltar a tempo e non lle pasou nada. O tractor está un pouco mal pero cunhas reparacións seguirá a súa vida útil.
Hoxe iamos de camiño a Arbo e a xente do campo recollía patacas, cortaba herba ou sulfataba viñas. Estes días son días de muito traballo nos campos. Nós non fixemos nada diso porque fomos tirar o canastro que sae na imaxe. Cando chegamos xa estaba feito anacos no chan que caiu cun par de golpes de marreta ben dados. O que si tocou facer foi carrexar os restos para fóra para facer un aparcadoiro na entrada. No sitio do canastro van colocar unha mesa para comidas familiares e van traer outro canastro que estaba abandonado noutra parroquia para colocalo nun espacio da horta.
Por outra banda, o Leo xa agataña e xa mercamos unha barreira para que non fuxa da sá de estar pola casa adiante. Agora toca vixialo ben e procurar que non toque a Colín que está mui sensible dunha pata e chía só con tocarlla.

A videira do Chumbiño e o tromentelo

Onte foi festivo en Vilaguindastre e en Arbo e aproveitamos para ir xantar alá a Arbo. Mentres case todos durmían a sesta eu dei unha volta polo baixo da casa e mirei este monte de videiras para queimar e lembrei a historia que contara " O Chumbiño " na vendima. Resulta que " O Chumbiño " tiña ó lado da casa unha videira vella que lembraba de toda a vida. Esa videira nunca fallaba e daba viño tódolos anos e viño bo. Esa videira era un amigo fiel e unha verdade coma un templo. Pero pasou o tempo e mudaron as cousas. Chegou un coche á casa e había que facerlle un sitio; e o sitio da videira era o ideal. " O Chumbiño " negábase a arrincar esa videira cumplidora e amiga. A muller teimou e alá foi el cun machado para cortala pero non puido. Só quedaba unha solución. Foi á adega e bebeu viño desa videira e bebeu máis e máis ata que estaba o suficientemente peneque como para facer ese crime. Colleu o machado e ós trompicóns, borracho e chorando cortou a videira para facer leña.
Cando contou isto pasaran ben anos pero aínda se lle humedecían os ollos contándoo.




E para non deixar mal sabor de boca deixo unha foto dun abesouro no tromentelo en Arbo. Os abesouros antes eran poucos pero como agora hai menos abellas parece que eles inzan. O tromentelo empregábase para lavar o pelo e de aí vén o dito: " Mozas de alá arriba; con que lavades o pelo ?. Lavámolo cunha pranta do monte que se chama tromentelo. "

Por Pías e Arbo

O sábado fomos xantar a Pías co avóP e a avoaE e tamén estaban tíoNe, tíaRo e Fiz. Non estaban a tía Kasege e o tíoNan porque había un campionato de birlos. O Leo pasouno ben e arrincou herbeiras todo cheo de razón.

O domingo fomos a Arbo e, mentres o Leo durmía a súa sesta, eu buscaba abesouros entre o tromentelo pero non había. Supoño que sería por estar o día anubado. Máis tarde Ana máis eu fomos á fonte do Enxeño e ós muiños da Rocha. Logo tocou librar o canastro de millo que van alaghalo ( tiralo ). E á tardiña tocou a volta a casa co mal tempo que fai tódolos domingos deste verán.

Adeus ó canastro de cemento: pouca vida lle queda !.

Lecturas na baixa

Onte tocábanos embotellar porque está a lúa minguante e seica é bo para embotellar pero non fomos por culpa da miña baixa. Pero estar de baixa ten as súas cousas boas: teño " quality time " para estar con Ana, Leo e o Colín e podo ler cousas que tiña apartadas. Gustoume o libro de Diego Ameixeiras " Tres segundos de memoria " que semella un diario ou un blogo e ten frases que me fixeron rir. A que me gustou muito foi a que di: ten menos futuro ca un submarino descapotable.

Xa ves que non perdo o humor e que vou millorando do susto.

Flores amarelas

Hoxe fomos a Arbo e facía un día primaveral e soleado. Hai muitas flores de cores variadas como as brancas das ameixeiras, as violetas pequenas dos pexegueiros, as camelias e as magnolias lilas na súa maioría. Logo hai flores silvestres pequenas pero coa cor amarela con predominancia.

A primeira flor é a ceruda que ten un líquido amarelo dentro do talo e que se empregaba para sandar problemas de pel.



A segunda é o pampillo ou pampullo que vale para facer liñas nas alfombras de flores do corpus e para encher...cando non se empregan as flores da mimosa que son amarelas tamén.




A terceira foto pertence ó mexacán, unha flor amarga que dicían que atraía os cans para mexar nelas e de aí vén o nome.

E a última é a chorima, a flor de toxo, que muita xente quería facela emblema de Galicia.
E non sei se debería ser a flor emblema de Galicia pero está claro que ten que ser unha flor amarela.

O marretón e a disco Nasyra

O outro día chegou un novo " amigo " á empresa. É un marretón de oito quilos que se di pronto pero que rompe o lombo erguelo para bater nas cuñas e así fender os bloques de granito.

O xoves andei con el pero xa o apartei e seguín co martelón de antes de seis quilos que é máis levadeiro. A pesares diso hoxe aínda me doen as costas.

O que é o paso do tempo: hai anos podía co marretón de doce quilos e despóis aínda ía ás discos. E, falando de discos, a discoteca de Arbo para atraer clientela ata ten un conto de corte medieval cunha princesa que quere salvar o seu pai atrapado por un dragón ás ordes dun mago ruin coma a fame e ba, ba, ba. O que non din estes contos é o que tiñan que sufrir estes guerreiros para levantar espadas que andarían polos dez quilos !.

O conto do rapaz que quería voar

Un dos temas que me gusta é a toponimia e a orixe dos nomes de lugar. Na foto está parte de Barcela que ven a dicir val pequena e nótase, non ?. E daquí é un home do que non lembro o nome e do que o meu sogro me contou unha historia divertida e verídica. Resulta que o tal individuo cando era pequeno sempre miraba con envexa para o ceo cando pasaba un avión. E chegou unha época na que o rapaz acabou por se pechar no cuberto tódolos seráns. A lideira durou varios días e ó fin un día chamou o irmán e pediulle axuda para subir ó alto do canastro un avión que fixo de madeira; ben feituquiño pero de madeira. No morro do avión atou unha corda e el montouse no avión. Cando estaba alí no alto dixolle ó irmán que estaba abaixo: - Tira forte da corda e dille a mamá que vou pro Brasil.
Está claro que ese día non saiu de Barcela pero hoxe anda pola internet adiante.

A matanza

Hoxe foi festivo para todo o mundo menos para os porcos en Arbo. Muita xente aproveita estes días para matar e os bisavós de Leo non ían ser menos. Axudei a picar cebolas e din que hai un truco para non chorar mentres as picas e consiste en pór unha casca de cebola na cabeza. No xantar e na cea houbo conversas falando de matanzas e outros temas. Tamén houbo de cea zarrabullo que é unha sopa de cotobelos con castañas e fígado de porco. Normalmente bótanlle o sangue tamén pero desta vez non lla botaron pero estaba mui bo, para o meu gusto. Logo houbo arroz con carroleira que é a carne das vértebras do pescozo.

Dende logo, o porco e as súas partes ten unha nomenclatura mui grande e así miña sogra sempre me canta: " O pedro e mailo bandullo foron á festa do cabo do mundo. Coma o pedro era un bellaco matou a tres, matou a catro ". A cantiga supoño que seguiría pero miña sogra non sabe máis.

En canto a Leo, na foto podedes ver o naipelo todo maior co esa roupa e unha rabuñadora no nariz que aínda non controla as mans. Ás mañás, cando esperta, bótalle un sorriso a Ana e cando chego o mediodía para xantar tamén me sorrí e é mui bonito.

Curiosidades no camiño a Arbo

O domingo fixo bo tempo e puidemos ir ata Arbo. O Leo ía tranquilo e esperto no coche e logo quedou durmido. O camiño a Arbo ten algunhas curiosidades que poden pasar desapercibidas se un non se fixa. Nós levamos feito este camiño as veces suficientes como para coñecer os puntos curiosos da rota.

E hoxe vou mostrar dúas curiosidades: o letreiro dun curandeiro en Tortoreos, As Neves; e un canastro feito cen por cen de metal en Vide, As Neves.

Dende logo que os donos destas curiosidades darían para unha novela ou ben un conto.

Comparando pasado co presente

Onte saiu Kiko do GH de Telecinco. O tal Kiko seica é veciño meu pero non o coñezo. A min non me cai nin ben nin mal e será como calquera coas súas chatas e as súas cousas boas. En fin. Ó que ía eu é que na Galega están a pór un programa parecido pero que a min paréceme máis interesante porque son dúas familias actuais vivindo nunhas casas de campo de hai cen anos. Este programa seméllame máis didáctico e máis emocionante.
O Leo, se lle tocase vivir nesa época, ó millor vivía na casa da foto que é dunha tartaravoa de Arbo. Supoño que Leo será un privilexiado por tocarlle vivir na época actual. Non sei.

Natureza na viña

No medio das viñas podemos topar prantas bravas como as das fotos que son millán, hortelán (frotándoa curamos o pruido das estrugas) e ocolitro (non confundir coa árbore).
Animaliños hai arañas, cadeladefrade, grilos, barbatesas e percevexos que son uns bechos verdes que se se esmagan feden. Non teño foto del nin o topei no google. Non me extraña que Chelín ou Nemeth lembrasen as súas vendimas polos bechos.
Outra cousa; o Leo segue sen querer sair.
Un saúdo.

Linguaxe da vendima

A vendima está tocando á súa fin. Este ano houbo uva de máis e quen sabe o prezo que establecerá a adega para as uvas. Como sempre foi o híbado ( híbrido) o que máis rendeu pero esa uva non a quere a adega. E agora queda por vendimar o Treixadura (O Treixadura pon a barrigha dura). E agora vou dicir unhas palabras desta zona referidas á viticultura. A videira prántase apoiada a un espaller que é o poste que a levanta do chan. O acio en Arbo chámase cacho e se ten poucos baghos (uvas) é unha escada. O cacho consta dun cangallo (o esqueleto do acio) enganchado da vara polo ghapio (o rabo do acio). Os baghos teñen casca, carne e ghraíña (as pébidas do bago). Os diferentes tipos de uva distínguense pola folla, pola casca (a do híbado hai que cuspila), pola forma do cacho, pola forma do bagho (o Albariño teno redondiño e cunhas pintiñas, o Treixadura xa o ten máis ovoide e cunha soa pinta na punta); polo sabor (o Loureiro sabe a fruta e o híbado é mui dóce) e tamén a ghraíña que o Albariño tena grande e hai que cuspila.

Para vendimar vas cun corte ou tesoura e cortas o cacho polo ghapio. Comprobas que o cacho non teña uvas encorreadas (enrugadas por enfermidade), nin que o cacho estea parmado (verde a medio medrar), nin que sexa un outono (cacho totalmente verde que queda para outono ou outubro), nin que teña baghos verdes (balíns). Tampouco ten que ter pasas. Logo botas o cacho no munico (capacho ou cesto) ata enchelo e unha vez cheo o munico vai para o tractor. Cando o tractor está cheo lévase para a adega onde se pisa. Agora é unha labor mecánica onde entra o cacho por un tubo e sae o cangallo sen uvas por outro buraco. As uvas exprimidas pasan ó barril onde botarán dous ou tres días a ferver. O volume medra e hai que baixar a uva cunha ghaia (un pau con tres puntas coma pata de ave). Despóis veñen máis procesos que contarei noutra ocasión.

En canto a Leo dicir que semella gustarlle a vendima que non sae e prefire o aire da veiga e non o do hospital.

Mañá toca vendimar a Treixadura e a ver se rematamos esta semana (se Leo quere).

Un saúdo a todos.

O val de Arbo

Unha vista do val onde están a maioría das viñas. Logo están as casas e máis arriba o monte (queimadiño de todo).

De esquerda a dereita e por aí mesturadas, están as fincas Correlos, Soutelo, Suborribas, As Carmelas, Chan do Eira, Tumbalobos, A Dónigha, Louriña e O Reghengo. Fóra da foto están A Ghranxe, O Couto e San Benito.

Para un ollo alleo isto non ten nome pero se un coñece non só ten nome senón que semella ter alma.

Ata a próxima e eu vou apostar tamén na data do nacemento do Leo. Eu digo o día 21, pero tranquilos todos que nunca acerto.

Empeza a vendima 2006

Xa empezou a vendima en Arbo e co ela a volta ás palabras típicas (monicos, ghapio, outonos, híbados, espalleres,etc); a volver diferenzar as castes de uvas e a non perderse entre as diferentes viñas. Xa vendimamos tintas no Couto, no San Benito, Reghengo, Correlos, Tumbalobos, Louriña e nas Carmelas. As tintas poden ser Caíño (na foto), Mencía, Collón de Ghalo, Barancello, etc. das castes galegas ou Xaque, Gharnacha das foráneas. Hoxe fomos vendimar branco Albariño en Suborribas para a adega. A adega só admite uva branca Albariña e Treixadura (a vindeira semana). Mañá seguiremos coa vendima pero xa non sei en que finca.
Ata outra.

Incendio en Arbo

Esta fin de semana foi de visitas e fumes. Fomos ata o verdadeiro Acedre a visitar os avós e constatar o devalo da aldea. Tamén estivemos polo Morrazo con amigos e novas xeracións e respirando fume e limpando do corpo as muxicas que inzaban como feila rebelde.
O domingo á noite chamou a nai de Ana que ardeu en Arbo todo o monte arredor da casa e os avós tiveron que ir durmir a outra casa que non respiraban. Onte luns fomos alá e á tarde reproduciuse o lume e tiven que estar cos veciños e os bombeiros de Melgaco controlando o lume que arrodeaba unha casa veciña. Pasou un helicóptero ( gholicótero dixo un veciño) pero botou auga noutro incendio máis alonxado.
Arde Galicia e arde todo. E seguirá ardendo mentres non cambie a política forestal e a mentalidade da xente. O monte ten muitos inimigos.